"Allah katında en sevimsiz mübah talâktır."

Hadis-i şerif

Rabbimiz insanı kadın ve erkek olmak üzere iki cinsten yaratmıştır. Ki birbirlerini tamamlasınlar, hayatın ağır tekâlifini birlikte yüklensinler… Aralarına bir cazibe koymuş ki birbirlerine meyletsinler, muhabbet etsinler, nikah yoluyla bir araya gelsinler ve böylece nesiller çoğalsın.

Bu fıtrî arzu ile kadın ve erkek evlenir, yuva kurar ve kurduğu yuvada mutlu mesut yaşamayı hayal eder. Çoluk çocuğa karışır. Derken zamanla bir şeyler yolunda gitmemeye başlar. Öyle ya iki farklı dünya, beyinleri, duyguları farklı işleyen, fiziki ve biyolojik yapıları arasında ciddi farklılıklar olan iki cins... Bu kadar farklılıkları olan kadın ve erkeğin pürüz çıkmadan, yüzde yüz bir uyumla birlikte yaşaması mümkün mü? Tabiki hayır. Yüzde elli uyum varsa ve kişiler eş olma bilincine sahipse o evlilikler yürür. Aksi halde karı koca arasında çeşitli sebeplerden ötürü çatışmalar, tartışmalar başlar, hayatları cehenneme döner, arada ne sevgi ne saygı kalır. Sonuç olarak çareyi ayrılmakta bulurlar.

Peki boşanmak gerçekten çare mi? Yoksa başka bir imtihanın başlangıcı mı? Bu sorunun cevabı şartlara göre değişir.

Güzel niyetlerle, heyecanlarla, hayallerle çıkılan evlilik yolculuğu hüsranla, acıyla, maddi - manevî pek çok kayıpla noktalanır.

Boşanmalarda her iki taraf da yıpranır. Ortada bir de çocuk varsa yıkım daha şiddetli olur. Ayrılık gerçekleştiğinde çocuğun sorumluluğunu genellikle anne alır. İstisnaî durumlar hariç baba nafaka ve arada ziyaretle yetinir. Çocuğun yetiştirilmesi neredeyse tamamen anneye düşür. Geçim derdi, çocuğun ihtiyaçları derken kadının hayatının tek odak noktası çocuğu olur. Kadın âdeta kadınlık vasfını unutup sadece annelik duygusu ön planda, kendinden vazgeçmiş tarzda bir hayata, bir bakıma ömür boyu sürecek bir yalnızlığa mahkûm olur. Aslında bunu yaparken de yüksünmez, fıtratına dercedilmiş olan şefkat duygusu ile evladına severek bakar. Tabi yine istisnalar hariç.

Bu arada boşanmış olan erkek her ne kadar üzülse de kısa sürede toparlanır. Hayatını özgürce yaşamaya devam eder. Kadına nispeten kolayca yeni bir yuva kurabilir.

Ebeveyni boşanmış çocuk ise derinden etkilenir, travmalar yaşar, hep boynu bükük kalır. Çünkü akşam olup kapı çalınca koşup karşılayacağı bir baba figürü yoktur artık. Babasıyla belirli zamanlarda, o da çoğunlukla kısa süreliğine görüşmeler yaparlar. Böyle böyle bir zaman sonra birbirinden uzaklaşmaya, âdeta yabancılaşmaya başlarlar. Hele bir de dolduruşlar, kışkırtmalar varsa birbirinden büsbütün koparlar.

Nikah gerçekten kerametli bir hadise. Kadın ve erkek daha dün iki yabancı iken nikah vesilesi ile bir anda birbirinin en yakını, sanki canının bir parçası oluverir. Dünyadaki en güçlü bağ anne - evlat arasında bağdır. Ondan sonra da eşler arasındaki bağ gelir. Fakat bazen eşler arasındaki bağ birinci sıraya bile çıkabilir.

Kadın ve erkek birbirinin mütemmim cüzüdür. Biri olmadan diğeri eksik ve yarımdır. Bundan dolayıdır ki bir ayrılık durumunda çok fazla yıkılır, sudan çıkmış balığa dönerler. Yalpalar, ne yapacağını bilmez hale gelirler. Bu hal yeni hayatlarına alışana kadar böyle devam edip gider.

Boşanmanın başka bir zararı ise kadın ve erkeğin, artık karşı cinsle ilgili geliştirdiği ön yargı. "Kadın milleti ya da erkek milleti değil mi, hepsi aynı" zihniyetiyle bir güven sorunu meydana gelmesi..

Yani boşanmak neresinden bakılırsa bakılsın her iki taraf açısından da psikolojik bir çöküşe, ruhî hasara, herkese, her şeye negatif bir bakış açısı geliştirmeye yol açar.

Pek çok yönüyle değerlendirirsek boşanmanın ölümden çok daha yıpratıcı, çok daha acı verici olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü boşanacak dereceye gelene kadar yaşananlar kişiler üzerinde ölümden daha derin izler bırakır. Bazı izler ise ömür boyu silinmez.

Bazen kendi aralarında hiç bir sorun olmadığı halde aileler ve çevre gibi dış etkenler yüzünden sonlandırılan evliliklere şahit oluyoruz. Bizzat tanıdığım mütedeyyin, güzel bir ailenin iyi terbiye almış, hanım hanımcık kızı, eşiyle gayet iyi anlaştığı halde, oğlunu paylaşamayan kıskanç kayınvalide ve annesine müdahale edemeyen, zayıf karakterli eşi yüzünden boşanmak zorunda kaldı. Çok ciddi üzüntüler yaşadı. Bu tarz boşanmalarda eşler yıkılır, perişan olur. Fakat ne ilginçtir ki bazen bakıyoruz, birbirine kanlı bıçaklı düşman gibi davranan eşler bile boşanınca çok etkileniyorlar. Alıştıkları düzenleri bir anda bozulunca ve yıllarını birlikte geçirdikleri, her şeylerini paylaştıkları insanı kaybedince bir boşluğa düşüyorlar. Bocalıyorlar.

Hem fertler üzerindeki yıkım etkisi, hem de toplumsal hayatın düzenine zarar vermesi nedeniyle "Talâk" yani boşanma her ne kadar mübah olsa da Allah katında kerih kabul edilmiştir.

Her özelini paylaşan, arada hiç bir mahremiyet duvarı olmayan, iki bedende bir ruh haline gelmiş, birbiriyle kaynaşmış karı kocanın tüm yaşadıklarını bir tarafa atıp bir anda iki yabancı olması hakikaten hem Yaradan hem kulları nazarında son derece nahoş bir durumdur." İki kişi boşandığında arş titrer", derler. Demekki boşanmak o kadar ağır, o kadar zor.

Onun için insanlar evlenirken de, boşanırken de ince eleyip sık dokumalı, acele hareket etmemeli. Önünü sonunu hesap etmeli. Evlilik evcilik oynamak değildir. İnsan hayatının en önemli dönüm noktalarından biridir. Kişinin ya cenneti ya cehennemidir. Bu sebeple doğru karar vermek adına İslamî kriterler baz alınmalı, gerisi Allah'a bırakılmalıdır.

Günümüzdeki gibi düşünüp taşınmadan, "seviyorum, ölüyorum, bitiyorum" diye bugün evlenip yarın eften püften sebeplerle boşanmak, evlilik müessesesinin ciddiyetini ve kutsiyetini tezyif ve tahkir etmek anlamına gelir.

Hem kimi zaman evlilik de imtihandır. Bu imtihandan kaçan başka bir şekilde imtihana tâbi tutulabilir. Yani boşanmak bazen çare olmayabilir. Yağmurdan kaçarken doluya tutulmak ihtimali de var.

Boşanmaların vahim bir boyuta ulaşması, evlilik oranının azalması ve evlilik yaşının gittikçe artması Müslümanın hem dünyevi hem uhrevi hayatını tehdit eder hale geldi. İnsanın hususan Müslümanın en güvenli sığınağı aile hayatıdır.

Keşke herkes bunu idrak edebilse, evliliğin kusursuzluk, hatasızlık olmadığı, bilakis sabır ve tahammül olduğu, eşlerin de şu kısacık dünya hayatındaki imtihanın bir parçası olduğu inancı ile hareket edilebilse, kurulan yuvalar dağılmasa...