Ey insanlar. Size Rabbinizden bir öğüt, gönüller derdine bir şifa, müminlere bir hidayet ve rahmet geldi.
(Yunus, 10/57)
Bu ayette Cenab-ı Hak Kur’an-ı Kerim’in dört önemli özelliğinden bahsediyor. Her bir özelliğin de insana çok büyük faydaları vardır. Birincisi bir mev’iza, yani, bir öğüt olmasıdır. İnsan ruh ve cesetten meydana gelmektedir. İnsanın ruhu, cesetteki duyularla besleniyor. Batıl inançlar ve günahlar insanın ruhundaki cevheri bozuyor. Bununla ruhun cevheri manevî olarak hasta oluyor. İnançsızlık ve ahlaksızlığın sebep olduğu bu hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Bunun için de her şeyden önce bir doktor gereklidir. Eğer uzman bir doktor bulunmazsa, insanın ruhundaki inançsızlık ve ahlaksızlıktan meydana gelen hastalıklar manevi ölüme sebep olur. İyi bir doktor bulunduğunda ise hastalıktan kurtulur, şifa bulur.
Peygamberimiz (s.a.v.) hastalıkları teşhis eden ve reçete yazan manevi bir doktordur, kalplerin ve ruhların doktoru. Kur’an da onun ilaçlarını oluşturuyor. Hasta kalpler ancak O doktor ve onun Kur’an eczanesindeki ilaçları vasıtasıyla şifasına kavuşur. Doktor hastaya ulaştığı zaman onun için dört şeyi yapar. Bunlardan birincisi zararlı olan şeyleri almaktan uzaklaşmasını, sakınmasını tavsiye eder. Bu öğüttür. Bununla Allah’ın rızasından aykırı şeylerden uzaklaşması tavsiye edilir. Kalbin Allah’ın dışındaki şeylerle meşgul olması engellenir. İnsan ne yaparsa, hangi helal dünyevi işi yaparsa yapsın, kalp yaptığı işle meşgul olmamalı, kalp Allah’tan uzaklaşmamalıdır.
İkinci olarak, şifa için ilaçların içilmesi gerekir. Hasta verilen ilaçları içmezse iyileşmez. Kötü ahlak sahibi insanlar da, mücahede yoluyla bu kötü ahlaktan uzaklaşmalıdırlar. Şifa ancak bu şekilde olur. Bütün iyi ahlak özellikleri Kur’an’da var. Kötü ahlakın yerine iyi ahlakı yerleştirmek gerekir. İlaç alan bir insan, vitaminlerine dikkat etmezse, yemesine içmesine dikkat etmezse, ilacın faydası pek olmaz. Yani kötü ahlak mikroplarından, virüslerinden uzaklaşmaya çalışırken, güzel ahlak vitaminlerini almak gerekir. Bu durumda manevi şifa olur. Kur’an’ın şifa olarak nitelendirilmesi bu manayı ifade ediyor. Aynı zamanda Kur’an’ın maddi hastalıklara da şifa olduğunu da unutmamak gerekir. Özellikle ruhsal ve psikolojik hastalıklarda Kur’an’ın iyileştirici bir gücü vardır. Önemli olan insanın inancıdır.
Üçüncü olarak Kur’an bir hidayet kitabıdır. Bir insanın doğru yola, hidayete erebilmesi, ancak kalbinin batıl inançlardan ve kötü ahlaklardan temizlenmesinden sonra meydana gelir. Bu da ciddi bir cihadla, nefisle mücadele ile mümkündür. Hidayet sadıkların kalplerinde hakikat nurlarının parlaması, ortaya çıkmasıdır.
Dördüncü olarak, Kur’an’ın rahmet olduğu bildiriliyor. Yani kendisi hastalıklarından şifa bulan ve nurlanan bir kalp başkalarını da nurlandırmaya çalışacaktır. Bu, Kur’an’ın Rahmet yönünü gösteriyor. Buna biz türkçemizde şefkat de diyoruz. Kendisi imanını kurtaran, manevi hastalıklardan kurtulan bir insan, kendi noksanını tamamlamak için uğraşan bir mümin, başkasının kemale ermesi için çalışacaktır. Kur’an’ın rahmet olması, mümin insanlarda böyle bir duyguyu meydana getirmesiyle daha parlak bir şekilde ortaya çıkıyor. Bu, kendisi bir doktorun ilacı ile iyileşen bir insanın o doktoru herkese tavsiye etmesine benziyor. Başkalarının hastalıklardan kurtulması akıllı bir insanı, duyguları dumura uğramayan bir insanı memnun eder. Bir insanın küfürden, günahlardan uzaklaşması da bir mümini sevindirir. Bunun için de gayret göstermek, Kur’an’ın rahmet yönünün ortaya çıkması için insanların imanlarını kurtarmak için çaba sarf etmemiz gerekir. Dünyanın en önemli işi bu olsa gerek.