(Yaşanmış gerçek bir olaydan uyarlanmıştır)
Olay yeri, şehirlerarası bölünmüş karayolunun hemen dibinden geçtiği Ege’nin küçük bir köyü. Çokları bilir; köy kırsalında lâkaplar isimlerin hep önünde gider. Köye geldiğinizde aradığınız kişiyi lâkabıyla birlikte söylemezseniz bulmanız hayli güçtür. Efeoğlu Hoca da böyle birisidir. Şifacıdır(!). “Kelin ilacı olsa kendi başına sürer” derler ya, kendi köyünden kimsecikler şifa için kapısını çalmamışsa da ünü çevre köylere kadar yayılmış; “Denize düşen yılana sarılır” fehvasınca ailecek gelenler dertlerine deva, hastalıklarına şifa ummuşlardır. Mektep medrese görmüşlüğü bile yoktur.
Yıllar önce devlet memuru olarak yaptığı işle evvela “Tahsildar”, sonraki yıllarda bir teşehhüt miktarı şehrin devlet hastanesinde hasta bakıcı olarak çalışmış ve bir rivayete göre karın ağrısı çeken bir hastayı da iyileştirmiş (!) olmakla köyünde “Doktor” lakabıyla bilinen kişi, Tahsildar iken çevre köylerde öyle bir reklamını yapmıştı ki, ölümden gayrı her derdin devası Efeoğlu Hoca’da idi. Kuru deriyi yürütürdü alimallah. Şifacıyı tanıtırken, sözüne kuvvet kazandırmak için sık kullandığı “Allah seni inandırsın!” diye başlayan cümlesiyle öyle bir anlatmıştı ki, inanmamak ne mümkün! Duyanın, hasta olmasa da sırf meraktan bu efsane hocayı göresi gelirdi.
Efeoğlu Hoca’nın ününü duyup derdine deva arayan insanların üçer beşer geldikleri günlerde köye, Çerkezoğlu namında genç, yirmili yaşlarda resmî bir imam atanır. Geleli çok olmamıştır ki, bir gün köye şifacı hocayı aradıklarını söyleyen Almancı bir aile çıkagelir. Hoca deyince doğal olarak köylüler resmî cami imamın evini gösterirler. Evi bulan ailenin reisi tanışma, hoşbeş faslından sonra derdini anlatır, hocadan şifa için bir şeyler yazmasını ister. Köy imamı, “Aradığınız kişi ben değilim, falandır; böyle işlerden de anlamam, köyün resmî imamıyım, ona gidin!” dese de hocanın “para” için nazlandığını sanan Almancı, yalvar yakar olur. O günlerde tedavülde olan Alman markının miktarını arttırır. Hocanın her itirazında paranın miktarı daha da artar. İş âdeta açık arttırmayla ihaleye dönüşmüştür. Misafirleri ikna etmekte iyice zorlanan ve başından savamayan Çerkezoğlu, artık nezaketi bir kenara bırakması gerektiğini anlayıp, avlu kapısını göstererek, “Abi, gelen misafir kovulmaz, fakat sizin aradığınız Efeoğlu’dur, şuradan falan yere gidin!” deyip, adamın koluna girerek bahçe kapısından çıkarır. Bir badire atlatmıştır.
“Allah hidayet versin!” duası; özellikle inanan insanların, inançları ile örtüşmeyen eylem ve söylemine şahit olduğumuzda, gayriihtiyari dudaklarımızdan dökülür. Efeoğlu Hoca’nın yıllar önce bir oğlu olmuş, ihtimal ki, Hüdâ’nın yolunda gitsin, hidayet üzere yaşasın duasıyla adını Hüdayi koymuştur. Ne ki, Hüdayi gençliğe geçiş çağından itibaren tam aksi bir istikamette yol almış, fırıldakçı bir tip olup çıkmıştır. “Su testisi su yolunda kırılır” hükmünce, en sonunda bardağı taşıran son damla mesabesindeki bir yanlışla, âdeta kader-i İlâhîyi aleyhinde fetvaya zorlamış, bedelini hayatıyla ödemiştir. Hayatına mal olan bu olay şudur:
Efeoğlu Hoca’nın oğlu, komşu dağ köyünden bir ailenin evinde besledikleri ve belki de tek gelir kaynağı olan ineğini, parasını kısa bir süre sonra vermek üzere veresiye satın alıp köyüne getirir. Dağ köylüleri, bildikleri komşu köyden gelen bu alıcıya, muhtemelen ününü duydukları babasından ötürü güvenip senet-sepet yapmadan ineği teslim ederler. Aradan epey bir zaman geçer, lakin, alıcıdan ne para ne haber gelir. Adam ve eşi Efeoğlu Hoca’nın köyüne gelirler. Alıcıdan, bir müddet önce sattıkları ineğin parasını isterler. Oğul, “Ben sizden inek falan almadım!” deyip inkâr edince aile, fenalık geçirir. Kısa süreli kavgadan da netice alamayan canı yanmış dağ köylüleri, “hüsn-ü zan adem-i itimat” düsturuna riayet etmediklerinden ellerinde mahkemeye gidecek bir vesika da yoktur. Çaresiz, adamı Allah’a havale edip, beddua ede ede eli boş, yürekleri yaralı dönerler köylerine.
Bedduasından sakınılması gereken birisi de “mazlum” kişidir. “Alma mazlumun ahını, çıkar aheste aheste” demişler. Hocanın oğlu bir gün damperli römorku olan traktörleriyle evine kum taşımaktadır. Kum boşaltmak için arkaya doğru giderken, bir yerde aniden traktör âdeta şaha kalkan at misali ön tekerlekler havalanır, arkaya perende atar gibi ters döner; Hocaoğlu traktörden inmeye vakit bile bulamadan römorkun ön kasasında dikili, ilave tahta koymaya yarayan demir kazıkla motor arasına sıkışarak oracıkta feci şekilde can verir.
Son söz: “Men dakka dukka” kaidesinin iktizası, bu dünyada muaccel bir ceza olabilir. Bu hikâyede dünyevî cezanın tek sebebi elbette sadece inek meselesi olmasa gerektir. İhtimal ki bu mesele, bardağı taşıran son damla olmuştur. Tıpkı, “bir gömleklik mesafe kaldı” dedikleri Kervan hikâyesinde anlatılan gibi.
***