Röportaj: Fatih Karaşahan
Rehber Yıldızlar: Davalarında Fani Olan Kahramanlar
Bireysel konforun, kişisel ikballerin ve ben-merkezciliğin öncelendiği bir çağda; kendi dünyasını başkalarının imanı ve geleceği için feda etmek ne anlama geliyor? Şartlar ne olursa olsun inandığı değerlerden taviz vermeyen, hayatlarını bir dava uğruna "fani kılan" insanların hikayesi, bugün bizlere ne söylüyor?
Rehber Yıldızlar adlı yeni çalışmasında Abdülkadir Menek; Bediüzzaman Said Nursi’nin etrafında kenetlenerek zor zamanlarda, sürgünlerde ve hapishanelerde bir adanmışlık destanı yazan "Nur Kahramanları"nın portrelerini kaleme alıyor. Hafız Ali’den Zübeyir Gündüzalp’e, Hasan Feyzi’den Tahiri Mutlu’ya kadar farklı kültür ve coğrafyalardan gelip aynı idealde buluşan bu isimlerin dünyasına ışık tutan eser, okuyucuyu derin bir fikri ve ruhi yolculuğa davet ediyor.
Kitabın yayınlanması vesilesiyle yazar Abdülkadir Menek ile bir röportajda buluşmak istedik. Bediüzzaman’ın hizmet metodolojisinden günümüz dünyasındaki "dava adamlığı" algısına, dönemin sosyolojik yapısından bugüne kadar pek çok konuyu kapsayan lezzetli söyleşi gerçekleştirdik. Sizleri bu zihin açıcı röportajla baş başa bırakıyoruz.
Değerli Hocam yeni kitabınız ‘Rehber Yıldızlar’ raflarda yerini aldı. Öncelikle hayırlı olsun. Bu kitapta okuyucuya bir yolculuk teklifi yapıyorsunuz. Kitap ile ilgili merak ettiğim konulara geçmeden önce şunu sormak istiyorum. Eserlerinizde ve yazılarınızda hem dil hem de muhteva anlamında Bediüzzaman Said Nursi hazretlerinin ciddi bir etkisi olduğunu görüyoruz. Ansiklopedik açıklamalardan başka sizin yolculuğunuzda Bediüzzaman Said Nursi kimdir?
 |
Çok teşekkür ediyorum. Allah yeni kitabımızı hayırlara vesile eylesin. Evet bizim kültürümüzün, bilgi dağarcığımızın en önemli kaynaklarından birisi de Risale- i Nur'lardır. Bediüzzaman Hazretleri eserleri ile imanımızın tahkiki olması için hayatımıza en büyük katkıyı sağladı. Allah'a ne kadar şükretsek azdır. Bu yolculuğumuzda hayatımızın Risale-i Nurlar ile kesişmesi, bizim için tarif edemeyeceğimiz kadar büyük bir nimet ve mutluluk olmuştur. Risale-i Nur ile imanımızı tahkiki yapıp kuvvetledirdiğimiz için Allah'a ne kadar şükretsek azdır. Bu vesile ile Bediüzzaman Hazretlerine minnet borcumuzu ifade ile dualar ediyoruz.
Bediüzzaman Hazretlerinin En Büyük Ve Esas Davası:
İMANA VE KUR'ANA HİZMET ETMEK
Said Nursi çok ilginç bir karakter. Yaşadığı üç farklı siyasi devir içinde kendi tabiriyle 3 farklı Said var. Osmanlı döneminde; Paşalarla, devrin ileri gelenleri, önemli ilim adamlarıyla bir ilişkisi varken hayatını adadığı ‘İman Davası’nda yol yürüdüğü arkadaşları başka bir demografiden. Bu bir tercih mi mecburiyet mi?
Bediüzzaman Hazretlerinin en büyük ve esas davası, asrın ve zamanın anlayışına uygun bir şekilde imana ve Kur'ana hizmet etmektir. Zamanın şartları, bu hizmeti nasıl yapmayı gerektiriyorsa o da öyle davramıştır. Bu üç devrin kendine has özellikleri, yönetim anlayışı ve farklı bir konjektörü vardır. İman hizmetini ise hiç aksatmadan devam ettirmek gerekir. Bediüzzaman da, özde aynı kalmak şartıyla, hizmetine değişen şartlara uygun bir libas giydirmiştir. Bunu da "mukteza-yı hale uygun hareket etmek" olarak tanımlamıştır. Bu gerçekçi metottan dolayı, her zaman ve her zeminde iman ve Kur'an hizmetine bütün varlığı ile sarılan kahraman talebeler ve yol arkadaşları bulmuş, İla-yı Kelimetullah bayrağını yere düşürmemiştir. Dikkat edilirse Türkiye'nin her köşesinden Nur Kahramanları bu davaya sahip çıkmıştır. Daha sonraki yıllarda da bu hizmet, dünyanın dört bir köşesine yayılmıştır.
DAHA YAPILMASI GEREKEN ÇOK GÜZEL İŞLER VAR
Sizin de altını çizdiğiniz gibi Bediüzzaman hazretleri hiçbir şart altında İman davasından taviz vermedi. Risale-i Nur hizmetinde de zamanın ihtiyaçlarını okuyarak yeniliklere açık olduğunu ve dönemin sorularına cevap olacak ve sorunlarını aşacak yeni bir hizmet metodunu geliştirdiğini görüyoruz. Sizce bugün Risale-i Nur talebeleri o metodu geliştiren dinamiğin özüne hakim mi?
Bediüzzaman Hazretleri, bu zamanın en birinci ihtiyacı olan iman konusuna yoğunlaştı. Çünkü 19. Asırdan başlayarak din ve İslam düşmanları; felsefeyi de materyalizm ve demagoji ile enfekte ederek iman rükünlerine saldırmaya başladılar. İlmi bazı argümanları da katarak epey mesafe aldılar. Çok kişileri şüphelerle imansızlık uçurumlarına yuvarladılar. Deccalizm işte budur. Bu inkar fırtınasına karşı Risale-i Nur iman hakikatlerini asrın anlayışına ve ilmi hüccetlerle anlatmaya çalıştı. Çok büyük mesafeler alındı ama maalesef hala ulaşamadığımız diyarlar ve insanlar var. Bu metodu geliştirmek için bazı çalışmalar da yapıldı, yapılıyor. Ama çok eksiklerimiz var. Bugüne kadar mesela Ayet-ül Kübra'nın geniş kapsamlı ve bütün dünya dillerine çevrilecek bir belgeselini yapamadık. Çok etkili ve bilimsel görsellerle desteklenecek bir belgesel çok büyük hizmetlere vesile olacaktır. Daha yapılması gereken çok işler var. Risale-i Nur üzerinde, bütün insanlığa hitap edecek şekilde çok güzel ve orijinal çalışmalar yapılabilir.
RİSALE-İ NUR'UN DİLİ VE ÜSLUBUNDA ZORLAMA YOK
Said Nursi hazretleri hayatının büyük bir kısmı sürgünlerde, hapishanelerde geçmiş bir mütefekkir. İletişim ve ulaşım imkanlarının çok kısıtlı olduğu bir dönemde kendisi de bu kadar tarassut altındayken Türkiye’nin bir ucundan bir ucuna; Elazığ’dan Isparta’ya, İstanbul’dan Siirt’e; içlerinde esnaf, çiftçi, öğrenci, asker, öğretmen gibi mesleklerden, hem Türk hem Kürt vatandaşların olduğunu görüyoruz. Üstad, hizmetteki bu çeşitliliği, bu ahengi nasıl yakaladı?
Risale-i Nur'un dili ve üslubunda zorlama yok. Fıtrata uygun bir hitap ve metot kullanıyor. Bu sebepten dolayı okuyan veya dinleyen insanlar tam anlamasalar bile bundan etkileniyor ve ruhen huzur buluyorlar. İlkokul mezunu bile olmayan insanlardan tutun, konusunda en iyi uzman olan bilim adamlarına kadar birçok insan bu ifade ve anlatımdan etkileniyor. Herkes kendisine hitap eden çok ilginç ve güzel mesajlar buluyor. Bunun için de en önemli husus, bu eserlere ön yargı ile yaklaşılmaması.
‘Dava adamı olmak’, ‘kendi dünyasını başkası için feda etmek’ sanıyorum günümüz dünyasında anlaşılması zorlaşan bir durum. Bireyselliğin, ben merkezciliğin bu kadar arttığı bir dünyada ‘dava adamlığı’ sizce nedir ?
Rehber Yıldızlar kitabında, "Dava Adamının" birçok örneğini görebiliriz. Hafız Ali, Hasan Feyzi, Zübeyir Gündüzalp gibi. İnancı ve davası uğruna kendisi için önemli olan her şeyden vazgeçebilen, gerektiği zaman bunları gözü kırpmadan feda edebilen değerli şahsiyetlere biz dava adamı deriz. Maddi menfaatin ve hedonizmin doruklara çıktığı bir dünyada ve bir sosyal hayatta belki bunu anlamak ve anlatmak çok kolay olmayabilir. Ama hayatını davasına feda eden insanlar her zaman vardır ve hep var olmaya devam edecektir. Yeter ki, davanın kutsiyetinin farkına varsın ve bu farkındalığa sahip kılacak yüksek hasletleri bulunsun.
BÜYÜK DAVA ADAMLARININ ORTAK ÖZELLİĞİ
Kitapta Bediüzzaman Hazretlerini tanıyıp ona talebe olan Hafız Ali, Hasan Feyzi, Tahiri Mutlu, Zübeyir Gündüzalp, Ali İhsan Tola, Tahsin Tola, Hulusi Yahyagil, Hüsnü Bayram, Said Özdemir, Mehmet Fırıncı, Abdulkadir Badıllı gibi isimlerin hayatlarını anlatıyorsunuz. Biraz önce de değindiğimiz gibi bu kişilerin her biri ayrı bir kültürden gelmesine rağmen hepsinin ortak özelliği diyebileceğiniz özellikler var mı?
Biz bu kitapta bu dava adamlarının hayatlarının bizce önemli bazı safhalarına değinmeye çalışıyoruz. Bu büyük dava adamlarının hepsinin ortak özelliği; bu büyük iman davasının ruhuna vakıf olmaları, bu asırda Risale-i Nur'un öneminin farkına varmaları, Bediüzzaman Hazretlerinin manevi şahsiyetini tanımaları gibi hususları sayabiliriz. Hepsinde de, kahramanlık, cesaret ve fedakarlık gibi hasletlerin üst düzeyde bulunduğunu söyleyebiliriz. Zaten böyle olmasalardı bu kadar ağır şartlar altında, yolu hapishane, işkence ve mahkemelerden geçen böyle bir davayı omuzlama ve sebat etme kahramanlığını gösteremezlerdi.
Her kitap yazarını biraz değiştirir diye biliyorum. Kitapta yer verdiğiniz bu isimler arasından yazarken sizi duygusal veya fikri anlamda en çok etkileyen, 'iyi ki…' dediğiniz isim var mı?
Bu kitapta anlatmaya çalıştığım bütün yıldızlarla birlikte anlatamadığım diğer Nur Yıldızlarının hepsi de çok zor şartlar altında, çok büyük vazifeler ifa ettiler. Hepsi de birbirlerini tamamlayan ve etraflarına nur saçan iman ve Kur'an talebeleri ve müntehap serdengeçtilerdir. Bunları tanımaya ve okumaya çalışırken, birçok özelliklerine sahip olabilmeyi gönülden arzuluyor ve dua ediyorum. Ben hepsini "Kahramanım" olarak görüyor ve onlara her zaman minnet duygularımı ifade ediyorum. Allah hepsinin mekanlarını cennet ve makamlarını ali eylesin.
OKUR, REHBER YILDIZLARLA BİR YOLCULUĞA ÇIKSIN İSTERİM
Rehber Yıldızlar’ı okurken okuyucunun nasıl bir zihinsel veya kalbi hazırlıkla sayfaları çevirmesini tavsiye edersiniz? Bu yolculuk kimler için bir çağrı niteliğinde?
Rehber Yıldızlar kitabı okunurken ben bütün okuyucuların, o zamanların zor şartlarını kuşanarak bu abilerle beraber bu yolculuklara çıkmalarını gönülden temenni ederim. Bu yıldızların her birisinin yaşadıkları bir destan niteliğindedir. Onların kahramanlık ve fedakarlıklarını anlamak için, her bir okuyucunun bu yolculuğa eşlik etmesini gönülden temenni ederim. Bu yolculuk Nur Talebeleri başta olmak üzere bu meseleye ilgi duyan herkese bir çağrı niteliğindedir.
Hem bu güzel kitap için hem de içten cevaplarınız için teşekkür ederiz.
Ben çok teşekkür ediyorum. Bu kitabın hayırlara vesile olmasını Rabbimden niyaz ediyorum.
Editörün Notu & Kitaba Ulaşım
Modern zamanların karmaşasında fıtrata, sadakate ve fedakarlığa dair hakiki örneklere ihtiyaç duyduğumuz bu günlerde Rehber Yıldızlar, sadece bir biyografi çalışması değil; aynı zamanda geçmişten geleceğe tutulan güçlü bir ışık niteliğinde.
Değerli yazarımıza vakit ayırıp sorularımızı içtenlikle yanıtladığı için teşekkür ediyor, eserinin okurunun bol ve hayırlara vesile olmasını diliyoruz.
Siz de bu adanmışlık hikayelerine tanıklık etmek, dönemin ruhunu yakından hissetmek ve yazara eser yolculuğunda yoldaş olmak isterseniz, Rehber Yıldızlar kitabını aşağıdaki bağlantı üzerinden temin edebilirsiniz: